Wypieki

Chleb orkiszowy pełnoziarnisty: jak go zrobić?

Autor Jakub Dąbrowski
Jakub Dąbrowski20 lutego 20244 min
Chleb orkiszowy pełnoziarnisty: jak go zrobić?

Chleb orkiszowy pełnoziarnisty cieszy się coraz większą popularnością ze względu na swoje właściwości zdrowotne. Jest źródłem błonnika, białka roślinnego, witamin z grupy B i składników mineralnych. Pełnoziarnista mąka orkiszowa zawiera więcej składników odżywczych niż mąka pszenna. Domowy chleb na zakwasie z mąki orkiszowej jest smaczny i sycący. W artykule dowiesz się, jak krok po kroku przygotować i upiec w domu chleb orkiszowy pełnoziarnisty.

Kluczowe wnioski:

  • Mąka orkiszowa pełnoziarnista zapewnia zdrowszy chleb niż mąka pszenna.
  • Do wypieku warto dodać ziarna i nasiona - wzbogacają smak i wartości odżywcze.
  • Kluczowy jest długi czas fermentacji ciasta - min. 12 godzin.
  • Chleb pieczemy ok. 1 godziny w temperaturze 200-220 stopni Celsjusza.
  • Po upieczeniu studzimy powoli przez dobę, aby był smaczny i świeży.

Składniki chleba pełnoziarnistego

Podstawowym składnikiem chleba orkiszowego pełnoziarnistego jest mąka z pełnego ziarna pszenicy orkisz. Zawiera ona więcej składników odżywczych, minerałów i witamin niż mąka pszenna. Oprócz białka, chleb orkiszowy dostarcza organizmowi cennego błonnika, który usprawnia trawienie.

Do wypieku warto dodać też inne ziarna zbóż, nasiona roślin strączkowych lub pestki. Wzbogacą one smak i wartości odżywcze chleba. Można użyć np. ziaren słonecznika, sezamu, siemienia lnianego lub amarantusa.

Oprócz mąki i dodatków, potrzebne będą: woda, zakwas, sól, oliwa i ewentualnie miód lub syrop klonowy. Dzięki nim chleb nabierze aromatu i słodyczy.

Mąka orkiszowa jasna czy ciemna?

Mąka orkiszowa bywa jasna lub ciemna - różnią się typem przemiału. Jasną otrzymuje się z wewnętrznej części ziarna, ciemną - z jego zewnętrznych warstw.

Mąka ciemna ma więcej składników mineralnych i witamin. Chleb na mące jasnej będzie natomiast delikatniejszy w smaku.

Mieszanka mąk orkiszowych

Do chleba orkiszowego warto zastosować mieszankę różnych mąk pełnoziarnistych. Może to być np. połączenie mąki żytniej, orkiszowej i gryczanej. Taka kompozycja zapewni chlebowi ciekawy, orzechowy posmak.

Nie zaleca się stosowania samej mąki orkiszowej, gdyż zawiera niewielką ilość GLUTENU i ciasto się nie uda. Dlatego dodaje się ok. 30-50% mąki pszennej lub żytniej, by poprawić konsystencję wypieku.

Proporcje mąk dobieramy do własnych upodobań. Można też zastosować gotowe mieszanki piekarnicze z mąk orkiszowych dostępne w sklepach.

Najlepszy efekt daje mieszanka 3-4 rodzajów mąk pełnoziarnistych w zmiennych proporcjach.

Czytaj więcej: Bułki razowe żytnie: Tradycyjny przepis na pełne ziarno

Dodatki smakowe i wartości odżywcze

Aby wzbogacić walory odżywcze i smak chleba orkiszowego, warto dodać:

  • ziarna i pestki - np. słonecznika, dyni, sezamu;
  • nasiona roślin strączkowych - soczewicy, ciecierzycy;
  • suszone owoce - żurawinę, morwy, rodzynki, figi.

Te składniki wzbogacają chleb w cenne kwasy tłuszczowe, aminokwasy, witaminy i minerały. Dostarczają też chrupkości i smaku.

Wyrabianie ciasta na chleb orkiszowy

Przepis na ciasto jest typowy, jak na chleb na zakwasie. Mieszamy mąkę z wodą, zakwasem, solą i ewentualnie miodem/syropem. Można też dodać oliwę lub olej lniany dla lepszego smaku.

Ważne, by składniki dokładnie wymieszać i wyrobić gładkie, elastyczne ciasto. Można zagnieść je ręcznie lub mechanicznie hakiem spiralnym przez ok. 10-15 minut.

Składnik Ilość
Mąka orkiszowa pełnoziarnista 500 g
Mąka żytnia pełnoziarnista 150 g
Woda 350 ml

Do wyrobu można też użyć chlebowego rozczynu - zamiast wody i zakwasu. Wtedy ilość mąki zwiększamy do ok. 650 g.

Fermentacja ciasta na chleb pełnoziarnisty

Po zagniataniu formujemy bochenek, smarujemy oliwą i odstawiamy w ciepłe miejsce na minimum 8-12 godzin. Im dłuższa fermentacja, tym chleb będzie smaczniejszy i zdrowszy.

W trakcie jego rośnięcia można 1-2 razy delikatnie ugnieść ciasto, by pozbyć się dwutlenku węgla. Po 12 godzinach powinno podwoić swoją objętość.

Jak rozpoznać dobrze wyrośnięte ciasto?

Fermentacja jest zakończona, gdy ciasto jest miękkie i rozprężone, a po naciśnięciu utrzymuje wgłębienie palca. Wierzchnia warstwa jest gładka i elastyczna.

Pieczenie chleba orkiszowego w domu

Chleb orkiszowy pieczemy ok. 50-60 minut w dobrze nagrzanym piekarniku, w temp. 200-220°C. Wsuwamy go na blachę posmarowaną oliwą lub wysłaną papierem do pieczenia.

W połowie czasu pieczenia obniżamy temperaturę do 180°C i przykrywamy chleb folią aluminiową, by nie przyrumienił się zbytnio. Upieczony powinien mieć złocisty kolor i dźwięczeć przy opukiwaniu.

Przechowywanie chleba pełnoziarnistego

Po wyjęciu z piekarnika studzimy bochenek na kratce. Nie kroimy od razu! Dobrze jest odczekać nawet dobę, żeby chleb nadał się do krojenia i był aromatyczny.

Chleb orkiszowy pełnoziarnisty najlepiej trzymać w lnianym ściereczku lub papierowej torbie. W lodówce może przetrwać nawet tydzień. Koniecznie kroimy pojedyncze kromki tuż przed jedzeniem.

Podsumowanie

Chleb orkiszowy pełnoziarnisty zyskuje coraz większe uznanie ze względu na cenne właściwości zdrowotne. Mąka orkiszowa zawiera więcej wartości odżywczych niż zwykła mąka pszenna. Warto przygotować go samemu w domu, dobierając ulubione dodatki smakowe. Kluczowe jest odpowiednie zmieszanie składników, długi czas fermentacji ciasta i powolne studzenie po wypieku. Taki pełnoziarnisty chleb będzie bardzo smaczny, sycący i zdrowy.

Chleb z ukrytej pełnoziarnistej jest znakomitą alternatywą dla tradycyjnego pieczywa. Można go wzbogacić ulubionymi dodatkami, a dzięki mieszance mąk i długiemu rośnięciu ciasta będzie aromatyczny i pełen składników mineralnych oraz witamin.

Najczęstsze pytania

Najlepsza będzie mieszanka 2-3 rodzajów mąk pełnoziarnistych, np. orkiszowej, żytniej i gryczanej. Sama mąka z pszenicy orkisz zawiera mało glutenu, więc dodaje się ok. 30-50% mąki pszennej lub żytniej dla lepszej struktury.

Do ciasta świetnie pasują pestki (słonecznika, dyni, sezamu), ziarna lub nasiona roślin strączkowych (soczewicy, ciecierzycy), a także suszone owoce (żurawina, morele, rodzynki).

Minimalny zalecany czas fermentacji to 8-12 godzin. Im dłużej ciasto rośnie w temperaturze pokojowej, tym chleb będzie bardziej aromatyczny i zdrowszy.

Chleb orkiszowy pieczemy ok. godzinę w temperaturze 200-220°C. W połowie czasu obniżamy temperaturę do 180°C i przykrywamy go folią, by się nie przyrumienił.

Po wyjęciu z piekarnika studzimy powoli ok. doby na kratce. Przechowujemy w lnianej ściereczce lub papierowej torbie. Kroimy pojedyncze kromki tuż przed jedzeniem.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-outline
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Babka z 6 żółtek: Jak zrobić wyjątkowo miękkie ciasto?
  2. Fasolka po bretońsku z szybkowaru: ekspresowa uczta pełna aromatów
  3. Babeczki waniliowo-czekoladowe z rozpływającą się masą Wedla
  4. Czekolada do tortu: Jak sprawić, by nie była mdła?
  5. Marcepanowe cudo: delikatne i aromatyczne ciasto jak marzenie
Autor Jakub Dąbrowski
Jakub Dąbrowski

Cześć! Jestem Kuba, pasjonat kuchni i założyciel kubagotuje.pl. Moja strona to nie tylko zbiór przepisów, to podróż przez smaki i historie, które tworzą niepowtarzalny świat kulinarny. Na moim portalu znajdziesz zarówno proste dania na co dzień, jak i wyrafinowane potrawy na specjalne okazje. Nieustannie eksperymentuję z nowymi smakami i technikami, dzieląc się z Tobą moimi odkryciami. Kubagotuje.pl to nie tylko miejsce, gdzie znajdziesz przepisy - to społeczność miłośników dobrego jedzenia, która inspiruje i motywuje do kulinarnej przygody. Dołącz do nas i razem odkrywajmy magię smaku!

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły